• ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 

اخبار

13:18:35 - 1398/8/25 شنبهگزارش کامل کنفرانس خبری در مراسم آغاز گازدهی زنجیره میانی IR6؛
دکتر صالحی: ما از آستانه های فناوری هسته ای عبور کرده ایم
.

مراسم آغاز گازدهی زنجیره میانی IR6، گازدهی ماشین های سانتریفیوژ پیشرفته جدید و غنی سازی با ماشین های سانتریفیوژ پیشرفته با حضور دکتر علی اکبر صالحی، معاون رییس جمهور و رییس سازمان انرژی اتمی ایران و جمع زیادی از خبرنگاران رسانه های جمعی صبح روز دوشنبه 13 آبان ماه در سالن S8 مجتمع هسته ای شهید احمدی روشن نطنز برگزار شد.

در جلسه کنفرانس خبری دکتر صالحی با خبرنگاران، رییس سازمان انرزی اتمی ضمن بزرگداشت 13 آبان تقارن این روز را با گازدهی زنجیره 30 تایی سانتریفیوژ IR6 به فال نیک گرفت و در مقدمه سخنانش گفت: برجام نتیجه تفاهم جمهوری اسلامی ایران با شش کشور چین، روسیه، فرانسه، آلمان، انگلیس و آمریکا بود. از منظر جمهوری اسلامی ایران وقتی که وارد مذاکره شدیم، بخصوص در بُعد فنی، به این صورت بود که بنا به توصیه مسئولین ارشد نظام، بخصوص توصیه موکد مقام معظم رهبری هدف از مذاکره این بود که حقوق کامل هسته‌ ای ایران پابرجا بماند و هیچ یک از حقوق هسته ای ایران واگذار نشود. البته از منظر طرف مقابل این بود که برجام تفاهمی باشد که زمینه عدم انحراف جمهوری اسلامی ایران به فعالیت های غیر صلح آمیز را مسدود کند. اینها جمع دو هدف نقیضین بود یعنی ما می خواهیم حقوق کامل هسته ای مان را حفظ کنیم، آنها هم یک ضمانتی می خواهند که ما به طرف فعالیت های غیرصلح آمیز نرویم. چگونه می شود اینها را با هم جمع کرد.

وی افزود: لاجرم آنها محدودیت هایی را در نظر داشتند و پیشنهاد دادند و اصل بحث در همین نوع محدودیت ها بود. اگر بخواهم این محدودیت ها را به صورت خلاصه عرض کنم، دو بخش عمده داشت: یک محدودیت زمانی در برخی از فعالیت های هسته ای و یکی هم محدودیت تعداد برخی از تجهیزات مورد استفاده در صنعت هسته ای بود. اگر بخواهم مصداقی عرض کنم مثلاً IR6 را به عنوان یک نمونه عرض می کنم که شما ببینید این دو محدودیت چطوری راجع به IR6 پیاده سازی شد. می دانید IR6 یک ماشین سانتریفیوژ پیشرفته است. این ماشین سال 1388 کلید خورده است و اولین نمونه آن در 20 فروردین 1389 رونمایی شد. یعنی تقریباً الان حدود 9 سال از زمان رونمایی اولین نمونه IR6 می‌ گذرد. حدود 4 سال از برجام گذشته است. در این 9 سال 5 سال از فعالیت ما در زمینه IR6 به زمان قبل از برجام  بازمی گردد. یعنی قبل از برجام 5 سال مداوم روی IR6 کار می کردیم. اگر می خواستیم این ماشین IR6 را به تولید انبوه برسانیم، چند سال دیگر باید روی آن کار می کردیم. طبق اطلاعات مستندی که دارم در مقاله ای که یورنکو منتشر کرده، از زمان خلق یک ایده جدید در ارتباط با یک سانتریفیوژ تا زمان رساندن آن ایده به تولید انبوه، حداقل برای شرکتی مثل یورنکو که بیش از 50 الی 60 سال سابقه کاری و فنی دارد، می گویند حداقل 8 سال طول می کشد. با این توصیف ما پیش از عملیاتی شدن برجام 5 سال روی IR6 کار کرده بودیم و اگر طبق معیار آنها می خواستیم جلو برویم،  بایستی 4-3 سال دیگر هم کار می کردیم. اما ما تجربه آنها را نداشتیم. قطعاً حداقل 8 سال آنها برای ما قدری بیشتر است.

وی در خصوص وضعیت کنونی IR6 گفت: IR6 یکی از مواردی بود که ما روی آن توافق کردیم. محدودیتی که آنها طی مذاکره تعیین کردند به این صورت بود که گفتند شما یک زنجیره میانی 20 تایی در یک فاصله چند ساله داشته باشید که البته ما 20 فروردین امسال زنجیره 20 تایی را شروع کردیم. قبل از آن یک زنجیره 10 تایی داشتیم که روی آن کار می کردیم. وقتی شما یک ماشین سانتریفیوژ را خلق ایده می کنید و می خواهید روی آن تست های لازم را انجام بدهید، باید ابتدا یک نمونه بسازید. این نمونه را تست مکانیکی و تثبیت مکانیکی می کنید. یک ماشین سانتریفیوژ حدوداً از 100 قطعه تشکیل شده است. هنگام تست یک ماشین را به دور می رسانید، یک بار می بینید مولکول پامپش اشکال دارد، یک بار می بینید موتور محرکش اشکال دارد، روتورش یا بیلوزش اشکال دارد. هر دفعه یک اشکالی در این سانتریفیوژ هست. اینقدر باید با این سانتریفیوژ کار کنید تا اینکه مطمئن باشید این سانتریفیوژ بلاعیب است و تاب آوری لازم را دارد و طبق استانداردهای بین المللی وقتی که وارد فرآیند صنعتی می شود، کمتر از درصد معینی خرابی خواهد داشت. پس این کار زمان می برد.

دکتر صالحی ادامه داد: وقتی صحبت کردیم گفتیم باشد ما که روی یک زنجیره میانی 10 تایی IR6 داریم کار می کنیم. روی تک ماشینش کار کرده بودیم در آن 5 سال روی زنجیره 10 ماشینه کار کردیم. گفتیم بقیه داده ها را برداشت کرده ایم، حالا می رویم روی زنجیره 20 تایی چند سالی روی زنجیره 20 تایی کار می کنیم. تثبیت فرآیندی، تثبیت مکانیکی تمام این داده برداری ها را انجام می دهیم و بعد می رویم روی زنجیره 30 تایی و در مرحله بعد روی زنجیره مثلاً 134 تایی. این موضوع چقدر زمان می برد. تقریباً همین مقدار زمان که دوره برجام را تعریف کردند. حالا این دوره برجام هشت سال و ده سال دارد که می گوییم حدود 10 سال. الان حدود 4 سال از برجام گذشته است. روی زنجیره 20 تایی بودیم که تازه 20 فروردین امسال شروع کرده بودیم. هنوز به زنجیره 30 تایی نرسیده بودیم. چه زمانی بایستی به زنجیره 30 تایی می رسیدیم: 4 یا 5/4 سال دیگر.

وی تصریح کرد: با این اتفاقی که افتاد، لاجرم برای نشان دادن اقتدار ملی و ظرفیت صنعتی کشورمان در سازمان انرژی اتمی، بنا به دستور مقامات ارشد نظام این کار را جلو انداختیم و زنجیره 20 تایی را راه اندازی کردیم.  پس محدودیت زمانی که آنها ایجاد کردند، برای IR6 گفتند مثلاً زنجیره 30 تایی آن 4 سال دیگر و زنجیره 20 تایی امسال راه اندازی شود. واقعاً اگر آهنگ تحقیقات به طور طبیعی می خواست پیش برود، ما همان زمان 4 سال دیگر را برای زنجیره 30 تایی IR6 می خواستیم. اینها محدودیت های عددی تجهیزاتی بود. بقیه موارد هم از این جنس بود. پس طرف مقابل از منظر خودش برای اینکه ما به سمت فعالیت های غیرصلح آمیز نرویم، دو محدودیت عمده گذاشت: یکی زمانی و یکی تعدادی و عددی و یک مصداق برای شما دادم IR6 چطور روی زمان و عددش محدودیت گذاشتند. ما این نقیضه را جمع کردیم. هم مشکل طرف را حل کردیم و هم از حق خودمان عدول نکردیم و هم زمان دوره برجام را با زمان مورد نیاز برای تحقیقات توسعه، سازگار کردیم.

رییس سازمان انرژی اتمی در خصوص حقوق کامل هسته ای کشورمان گفت: یکی حفظ چرخه کامل سوخت از اکتشاف و استخراج گرفته تا تبدیل اورانیوم و ساخت سوخت و پسمانداری است. پسماند یکی از این حقوق حفظ کامل اکتشاف و استخراج مان است که سر جایش است و با قوت و قدرت پیش می رود. کار تبدیل اورانیوم UCF حدود 9 یا 10 سال خوابیده بود. الان یکی دو سال است راه اندازی شده است. UCF در حال بهسازی و نوسازی است. برای پسمانداری که بخش مهمی از چرخه سوخت هسته ای است در انارک پسمانگاه مفصل و منظمی را سال گذشته افتتاح کردیم. دومین حقوق ما ساخت نیروگاه های قدرت است. بتن ریزی دو نیروگاه جدید، نیروگاه بوشهر 2 و 3 را انشاءا... هفته آینده به امید خدا آغاز خواهیم کرد. حق دیگر ما تحقیق و توسعه است که دامنه آن وسیع است.ما در هیچ کدام از اینها حقوق مان را واگذار نکردیم. محدودیت های ما محدودیت زمانی و عددی روی برخی از فعالیت ها بود که مورد IR6 را به عنوان یک مثال گفتم.

معاون رییس جمهور با اشاره به بازدید خبرنگاران از سالن S8 گفت: در این سالن که سالن تحقیق و توسعه ماست، 15 نوع ماشین نسل جدید مشاهده کردید بعلاوه یک نوع دیگر که یک مقدار خصوصیاتش فرق می کند به عنوان ماشین مادیولار یعنی 16 نوع ماشین سانتریفیوژ جدید را امروز دیدید و جا دارد تعدادی از این ماشین ها که در همین دو ماه اخیر برای اولین بار ساخته شده اند -مثل ماشین IR9 با ظرفیت 50 سو که امروز یک نمونه آن را دیدید، نام ببرم. مثل ماشین IRS و IR7 و IR مادیولار که نمونه شان را دیدید. اینها نمونه های کاملاً جدیدی بود + IR6و IR4 و IR2 ام و IR5 و IR6 و IRS را دیدید. قبل از برجام حدوداً سوی عملیاتی ما حدود 11 هزار سو بود. بعد از گام سوم الان ظرفیت ما به حدود 8600 سو رسیده است یعنی طی دو ماه به آن ظرفیتی که قبل از برجام داشتیم، نزدیک شدیم. جا دارد واقعاً از همکارانم تشکر و قدردانی کنم و دست تک تک این عزیزان را ببوسم که در این دو ماه محرم و صفر، عاشورا و اربعین این عزیزان اینجا بود. یعنی واقعاً اینها در فضای محرم و صفر توانستند یک حرکت عاشورایی در حوزه علمی برپا بکنند. متخصصان ما با تمام وجودشان واقعاً شبانه روز با عشق وقت گذاشتند. کار بخشنامه ای نبوده است. این هم چالشی است که جمهوری اسلامی ایران در مقابل استکبار جهانی قرار گرفته است. این بار چالش علمی است و این چالش خیلی چالش سختی است. اینها توانستند در عرض این دو ماه 2660 سو با نصب ماشین های سانتریفیوژ جدید بر ظرفیت غنی سازی کشورمان اضافه نمایند. ماشین هایی که در سالن سانتریفیوژ مدرن ما که همین چند ماه پیش بنا به دستور مقام معظم رهبری افتتاح شد، مونتاژ و ساخته شد و به کار گرفته شد. تعداد کل ماشین های جدیدی که الان در S8 داریم حدود 490 دستگاه ماشین سانتریفیوژ جدید هست که با ظرفیتی بالغ بر 2660 سو تولید می کنند.

دکتر صالحی تاکید کرد: تنوع ماشین ها قبل از برجام شامل 5 نوع ماشین نسل جدید می شد. پس از گام سوم این تعداد به 15 نوع رسیده است. این نشان می دهد که صنعت هسته ای ما در این 4 سال بعد از برجام با قوت و قدرت حرکت کرده است. مگر می شد سانتریفیوژ IR9، IRS، IR7 و مادیولا را ساخت و در همین فاصله زمانی به کار گرفت. البته اینها نمونه است و برای غنی سازی نیست. این را هم اشاره کنم برنامه گاز دینامیکی که برای سانتریفیوژ IR9 نوشته شده، چیزی بالغ بر 200 هزار خط است. این برنامه الان یک سرمایه عظیم است. از صفر تا صد این سانتریفیوژها را خود بچه ها طراحی می کنند. دیگر مهندسی معکوس زمانش گذشت. از این پس هر سانتریفیوژی را با هر سویی اراده کنیم می توانیم روی آن کار کنیم دیگر از آستانه ها گذشتیم و هیچ چیزی برای ما غیرممکن نیست. اما وقتی سانتریفیوژی مثل IR9 را که یک نمونه اش را ساختیم، تا به تولید انبوه برسد، حداقل 12 سال طول می کشد. هیچ مشکلی نداریم که آن را تولید انبوه کنیم ولی تولید انبوه نمی کنیم تا تست های لازم انجام بشود و زمان لازم را طی کند.

وی اضافه کرد: این مجموعه اقداماتی بود که ما در 3 گام انجام دادیم. گام اول 18 اردیبهشت بود که در قرار شد که محدودیت ذخایر اورانیوم و محدودیت آب سنگینمان را برداریم که همین اتفاق هم افتاد.  گام بعدی 16 تیرماه بود که بنا شد محدودیت سطح غنی سازی را برداریم. در این گام سطح را از 3/3 دهم به 4 و 2 دهم رساندیم. یعنی اصلاً سقف سطح غنی سازی برداشته شد. فعلاً تصمیم بر 4 و 2 دهم است. دیگر بحثی به گام ندارد. این تشخیص خود بچه ها با توجه به نیازها است. 15 شهریورماه بود که محدودیت های تحقیق و توسعه را کنار گذاشتیم و در این دو ماه از 15 شهریورماه تا به امروز که 13 آبان هست می بینید که چه عظمتی برپا شد. به نظر من که الان قریب به نیم قرن از زمان دانشجویی در این وادی جسته و گریخته حرکت می کنیم واقعاً امروز به خودم به عنوان یک ایرانی و یک مسلمان بالیدم که در یک چنین کشوری زندگی می کنیم. در میان یک چنین ملتی زندگی می کنیم و در بستری به نام بستر انقلاب اسلامی حرکت می کنیم که توانستند بچه های ما بصورتی واقعاً غرورآفرینانه و شگفت آور حرکت بکنند-مثل 20% که وقتی که انجام شد طرف مقابل گفت ما متحیر شدیم. حرکت های اخیر این عزیزان خیلی بالاتر از شگفتی است. بعداً به تعداد سوهایی که در این فاصله کم زمانی آن هم با سانتریفیوژهای جدید اضافه شد، مقاله ها بیرون می آید.  

دکتر صالحی گفت: یکی از اقدامات زیبایی هم دوستان انجام داده بودند این بود که ما در برجام یک سری سانتریفیوژها مثل IR4 و IR2 را برداشته بودیم، مجدداً آوردیم نصب کردیم. می گفتند که این سانتریفیوژها را با لگد برداشتند نابود کردند. شما با چشم خودتان دیدید تمام این سانتریفیوژها که حدود 320 دستگاه می شد را مجدداً نصب کردیم. 3-2 دستگاه از این سانتریفیوژها اشکال پیدا کرده بود اما بقیه همه نصب شدند و همین الان دارند غنی سازی را انجام می دهند. این هم نشان می دهد که این عزیزان چقدر زیبا و چقدر با دقت کار کردند یعنی اگر اینها اسباب و اثاثیه منزل خودشان بود با این دقت نمی چیدند و دوباره نصب نمی کردند ولی این کار را کردند. در مذاکرات طرف مقابل فکر می کرد که اگر ما بخواهیم اینها را برگردانیم حداقل 10% آسیب ببینند. ما اصلاً به درصد نرسیدیم مثلاً 1% . شاید هم 3-2 تا ماشین در بین 300 تا ماشین از رده خارج شدند. خب اینها واقعیتهایی است که انجام گرفته و ملت بزرگوار ایران بدانند که صنعت هسته ای کشور با قوت و قدرت به پیش می رود. البته ما بخصوص در بخش مالی به حمایت های دولت نیاز داریم. هر گامی که اعلام می کنند، انجام آن نیاز مالی دارد. وقتی این سانتریفیوژهای جدید را می سازیم و به تعداد قابل توجه می سازیم مثلاً IR6 که 30 دستگاه ساختیم. این به همین سادگی نیست این سانتریفیوژها گران قیمت هستند و امیدواریم که دولت کریمه انشاءا... عنایت لازم را داشته باشد تا بتوانیم با قوت و قدرت همچنان به پیش برویم. ناگفته نماند در همین دو ماه غیر از بحث نصب سانتریفیوژهای جدید و ساخت سانتریفیوژهای جدید، بهینه سازی های فراوانی در نحوه برق رسانی به این زیرسیستم ها و در پایپینگ ها انجام شده و اقدامات بزرگ دیگری که انشاءا... در زمان مقتضی شرح خواهیم داد.

رییس سازمان انرژی اتمی در خصوص هدف از ساخت IR9 و پیام کشورمان با توجه به اینکه غربی ها اعلام کرده اند ایران با نصب سانتریفیوژهای نسل جدید خودش را از برجام دور کرده چیست، گفت: این بحث علمی مفصلی را می طلبد. من به اختصار عرض کنم. هر سانتریفیوژی مثل گلی است که خصوصیات خودش را دارد. ما وقتی وارد این صنعت شدیم با کمک کسی وارد نشدیم. یعنی بچه ها خودشان با همت خودشان وارد این کارزار شدند. به غیر از آن اولین ماشین سانتریفیوژ که موسوم به P1 بود و از بازار سیاه خریداری شده بود و 12-10 سال طول کشید، سرهم کنند. بالاخره از سال 68 که P1 را بدست آوردیم تا سال 85 توانستیم اولین زنجیره این ماشین که الان به صورت موزه درآمده است، را راه اندازی کنیم. ببینید این موضوع 17 سال طول کشید. بعد بچه ها روی بحث سانتریفیوژ شروع به کار کردند. اولین بار مهندسی معکوس می کردیم، چون قوانین فیزیکی سانتریفیوژ را خوب از نظر علمی نمی توانستیم مهار بکنیم، شناسایی کنیم، تا خودمان طراحی کنیم. یعنی این قوانین فیزیک مثل قانون گاز دینامیک را روی طراحی سانتریفیوژ پیاده کنیم. پس مجبور بودیم مهندسی معکوس کنیم. بعدها از سال 85 حرکت اولیه ورود به کار بومی کلید خورد که کار روی طراحی و ساخت ماشین های IR2 ام و IR4 از همان زمان شروع شد. الان 13 سال از آن زمان می گذرد. در سال 88 که آمدیم سازمان به بچه ها گفتیم دیگر ما باید کار را به صورت علمی پیش ببریم و مستندسازی علمی کنیم. این قوانین را در نرم افزارهایی دربیاوریم،  این نرم افزارها را با داده هایی که با تست از سانتریفیوژها می گیریم، مورد آزمایش، اعتماد و اطمینان قرار بدهیم و بعد خودمان طراحی کنیم. الان این کار را کرده ایم. بطوریکه برای هر سانتریفیوژی قریب به 2500 سند علمی تولید می شود. قبلاً اینها نبود یعنی هر سانتریفیوژی 2500 سند علمی دارد. تمام محاسباتشان وجود دارد. بعد نرم افزارهاش نوشته شده است. سانتریفیوژها تقریباً 2 دسته اصلی دارند: یکی تحت بحرانی و دیگری فوق بحرانی. فرق اینها چیست؟ آنها که تحت بحرانی هستند، روتورشان یک روتور یک پارچه است. اگر روتور یک قسمتی داشته باشد، تحت بحران می شود. اما اگر این روتورها را روی هم سوار کنیم یعنی دو تا روتور روی هم سوار کنیم نوع بابیلوز می شود. 3 تا روتور روی هم سوار کنیم سوپرکریتیکال یعنی فوق بحرانی می شود. پس ما دو نوع سانتریفیوژ داریم یکی تحت بحرانی و یکی فوق بحرانی حالا اینکه این فوق بحرانی را چند تا بیلوز بزنیم یعنی چند تا از این روتورها را روی هم سوار کنیم، نوع سانتریفیوژ را مشخص می کند. همینطوری می توانیم پیش برویم. بستگی به طراحی، امکانات تکنولوژی و قدرت بالانس کردن آن دارد که خیلی کار سختی است. چون ما در ابتدای راه بودیم لاجرم بایستی روی همه این سانتریفیوژها کار می کردیم؛ هم روی تحت بحران ها و انواعش. انواع تحت بحران ها یعنی اینکه ماشین می تواند یک روتور یا چند روتور داشته باشد. این روتور می تواند قطرش وسیع تر باشد و ارتفاعش قدری بلندتر باشد. پس تحت بحران ها می توانند انواعی داشته باشند. ملاحظه کردید که تحت بحران IRS چه ضخامتی داشت درصورتی که تحت بحران های دیگر کمی باریکتر بودند و فوق بحران که IR9 بود، 5 تا بیلوز داشت. یعنی 5 تا روتور روی هم دیگر سوار کرده بودند که به یک ارتفاع 5 و خرده ای متر برسانند. این ماشین سانتریفیوژ بسیار غول پیکری است. ما روی هر کدام از این سانتریفیوژها که کار می کنیم، اطلاعاتی می گیریم. درست است هزینه و زمان می برد اما ما نیاز داشتیم راهی را که دیگران 40-30 سال رفتند، را به نوعی طی کنیم. اگر تاریخ یورنکو را بخوانید، تاریخ تلاش های روس ها را در این حوزه بخوانید، می بینید آنها هم اوایل 9-8-7 تا سانتریفیوژ داشتند، تا اینکه بتدریج وقتی که تجربه اندوختند و یاد گرفتند و کم کم انتخاب کردند. ما در دو سه سال آینده به سمتی می رویم که از بین این سانتریفیوژها بعضیها را انتخاب کنیم. دیگر روی همه آنها کار نمی کنیم. به قول معروف بعضی ها را می گذاریم تو قفسه. چند تایی که انتخاب می کنیم را می توانیم صنعتی کنیم. بنابراین این سانتریفیوژهایی مثل IR9 که ما الان درست کردیم، لاجرم بایستی می ساختیم. چون طراحی و ساخت این و IR8 کاملاً با خودمان است. اما آن موقع که IR8 را طراحی می کردیم هنوز ما این نرم افزارهایی که اشاره کردم را نداشتیم مثل نرم افزار گاز دینامیک که 200 هزار خط نوشته شده است یا نرم افزار دینامیک روتور که حدود 90 هزار خط است، سرمایه های عظیمی است. ما بایستی با این سانتریفیوژها و این نرم افزارها آنقدر کار کنیم تا بجایی برسیم که این نرم افزارها، نرم افزارهای حرفه ای بشوند و بعد دوستان در یک افق چند ساله شروع به انتخاب تعدادی از این ماشین ها به صورت محدود می کنند و آنها را جلو می برند و بقیه را کنار می گذارند.

دکتر صالحی در خصوص مکانیسم انتخاب گام های کاهش تعهدات کشور و نقش سازمان انرژی اتمی در این روند و نیز انتقادات نسبت به نمایشی بودن گام ها و عدم تاثیر آن در اقدام موثر طرف های برجام گفت: برای تصمیم گیری راجع به گام ها سازمان انرژی اتمی پیشنهادات فنی را ارائه می دهد. هیئتی به نام نظارت بر برجام از تعدادی از مسئولین کشور تشکیل یافته است. این مسائل آنجا مطرح می شوند. مسائل بین المللی رصد می شوند سپس پیشنهادهای سازمان انرژی اتمی به عنوان گام در این هیئت مطرح می شود. ما مجموعه ای از پیشنهادها را از نظر فنی می دهیم و نظر خودمان را هم اعلام می کنیم. آنها مسائل بین المللی را رصد می کنند، تناسبی بین گام و تحولات بین المللی جمع بندی می شود و به نتیجه می رسد. بر مبنای تناسب بین گام و تحولات بین المللی، تصمیم نهایی را جناب آقای دکتر روحانی رئیس جمهور محترم به سازمان انرژی اتمی اعلام و ابلاغ می کنند و ما بعد گام را برمی داریم. این 3 گام تا به امروز اینگونه برداشته شده است.

وی راجع به انتقادات گفت: شما اهل رسانه هستید. من دیدم در رسانه ها مخصوصاً در رسانه های مکتوب ما عین عبارت "صنعت هسته ای کشور ما نابود شده است" منتشر می شود. ملاحظه کردید چه صنعتی است که نابود شده اما در عرض دو ماه توانسته 2660 سو با سانتریفیوژهای پیشرفته افزایش ظرفیت کند. امروز خودتان با چشمان خودتان دیدید. این چه صحبتی است. ببینید انتقاد درست اشکالی ندارد. راجع به برجام ممکن است انتقادهای فراوانی وجود داشته باشد. ما آنها را مشکل نمی بینیم چون ممکن است در ابعاد تحریمی، تجاری و اقتصادی، حقوقی و سیاسی آن انتقادهایی باشد. من به اینها اصلاً ورود هم نمی کنم و به حوزه بنده هم ربطی ندارد اما انتقاد باید صحیح، صائب، درست و چاره ساز باشد. اینکه مثلاً اعلام می کنند که سانتریفیوژهای قدیمی را با لگد زدند و برداشتند. آیا این حرف درست است؟ یعنی ما واقعاً در وضعیتی قرار گرفتیم که سانتریفیوژهای خودمان را با لگد بزنیم و برداریم. الان ملاحظه کردید که قریب به 300 تا از این سانتریفیوژها، سانتریفیوژهایی بود که قبلاً برداشته شده بود و الان دوباره برگشت داده شد. ای کاش این عزیزان اگر انتقاد می کنند، انتقاد علمی باشد. هر چند مسائل علمی، مسائلی نیست که هر کسی بتواند اظهارنظر بکند. مثلاً من یک مقاله ای را خواندم عزیزی در خصوص نمایشگاه دستاوردهای فناوری هسته ای در دانشگاه شهید باهنرکرمان که هفته پیش برگزار شده بود، نوشته بود که مثلاً این راکتور اراک پلوتونیوم تولید می کرده است. حالا پلوتونیوم تولید نمی شود چون ما می خواستیم باطری پلوتونیومی درست کنیم و به کرات دیگر برویم و ... . اول بتوانیم به کرات دیگر برویم بعد باطری پلوتونیومی هم می سازیم. ببینید اینطور مقاله می نویسند. افکار عمومی هم اطلاعی ندارد. می گوییم آن پلوتونیومی که راکتور تولید می کند با آن پلوتونیومی که در باطری استفاده می شود دو دنیای متفاوت دارد. پلوتونیوم موجود در باطری از نپتونیوم گرفته می شود و می برند در راکتوری مثل راکتور تهران بمبارد می کنند نتیجه پلوتونیوم 238 می شود. پلوتونیوم 239 چیز دیگری است. انسان می ماند چه بگوید. آنهایی که اطلاعی ندارند همینطوری چیزی می نویسند و افکار مردم را مشوش می کنند و مردم هم تردید می کنند. من هم اگر جای یک شهروند و هم وطن باشم وقتی که این حرف ها را بشنوم، ناراحت می شوم. مثلاً می گویند سیمان ریختند در چاله راکتور خنداب اراک و نابودش کردند. راکتور و صنعت هسته ای را متوقف کردند. من بعنوان یک هم وطن اگر بشنوم ناراحت می شوم. اما اگر صنعت هسته ای نابود شده، 15 هزار نفر پرسنل صنعت هسته ای چه کاری انجام می دهند. هر صبح می آیند یک سلامی می کنند و بعد برمی گردند خانه. این چه حرفی است می زنند. این دو نیروگاه جدید با این عظمت که الان در بوشهر می سازیم، صنعت هسته ای نیست؟ می خواستیم نیروگاه اول را بسازیم، چقدر دنبالش بودیم حالا دو تا می سازیم اصلاً به نظر بعضی از دوستان نمی آید. اینها واقعاً به نظر من از روی بی انصافی است. در خصوص فناوری هسته ای مقام معظم رهبری قبل از اینکه برجام عملیاتی بشود یک فرمان  9ماده ای دادند، 4 بندش که به ما مربوط می شد را انجام دادیم، هر 4 بندش را مو به مو اجرا کردیم. 5 بند دیگر آن به ما ارتباطی ندارد. ما باید چه کار می کردیم؟ وقتی قسم خوردم که صنعت هسته ای پابرجاست، نه کند می شود و نه متوقف می شود، آیا الان کند شده است؟ این S8 ما قابل مقایسه با قبل از برجام نیست. الان به قبل از برجام برگشتیم. حالا قبل از برجام را بپرسید به چه صورت بوده و الان چه شده است. باید حداقل ما قبل از برجام می شد. الان با فاصله زیادی نسبت به قبل این تعداد ماشین سانتریفیوژ جدید داریم. قطعاً این انتقادهایی که غیرمنصفانه و مطالعه نشده است، اثری در روحیه ما و اراده بچه های ما نخواهد گذاشت. ما با قوت و قدرت آنچه که مصلحت مملکت، منویات رهبری معظم و دستور رئیس جمهور محترم است، را انجام می دهیم و از این نظر ملت عزیز ما مطمئن باشند که صنعت هسته ای پابرجاست.

رییس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی درباره اینکه چرا کشورمان به موضوعاتی نظیر بازرسی و فردو ورود نکرده است، تصریح کرد: این مسائل و تحولات بین المللی را هیئت نظارت بر برجام رصد می کند. من شنیدم گاهی دوستان می گویند شورای عالی امنیت ملی تصمیم گیری می کند. این موضوع ارتباطی به شورای عالی امنیت ملی ندارد. شاید منظور دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی است، دبیرخانه فرق می کند. ولی این موضوعات به هیئت نظارت بر برجام بر می گردد که از طریق وزارت خارجه تحولات بین المللی را رصد می کند و نظر می دهد و ما هم پیشنهادهایمان را می دهیم. بعد هیئت بررسی می کند، نظر می دهد، گفت و شنود  می شود و بعد یکی از پیشنهادهای سازمان انرژی اتمی را می پذیرد و رئیس جمهور محترم هم ابلاغ می کند.

وی در خصوص تمرکز روی برخی ماشین های سانتریفیوژ طی دو سه سال آینده و آیا در مورد سویی که اضافه می شود، آژانس بین المللی انرژی اتمی ایرادی نمی گیرد، گفت: در خصوص سوال آخرتان اعلام کردیم در این گام دیگر خودمان را مقید به محدوده سویی که قبلاً یک توافقی کرده بودیم، نمی بینیم. یعنی مقدار سویی که می خواهیم تصمیمش با خودمان است و بنا به اقتضائات و الزاماتی که داریم ما سو ایجاد می کنیم. در خصوص اینکه کدام دستگاه را پیش ببریم، باید تصمیم بگیریم. مثلاً IR4 و IR2m از نظر سو و مشخصات دیگر مشابه هم هستند. هر دو را گروهی جلو می برند. نتیجه را در آینده اعلام می کنیم.

دکتر صالحی در پاسخ به سوالی در خصوص بازگشت اورانیوم غنی شده به چرخه و استفاده از این اورانیوم گفت: پیشتر در فاصله زمانی سال 85 تا 4 سال پیش در ابتدای برجام، حدود 10 تن اورانیوم غنی شده 5/3 درصد داشتیم؛ یعنی در این فاصله 10 تن تولید شده بود. بر اساس برجام یکی از توافقاتی که کردیم، این بود که این 10 تن را بفروشیم و ما به ازاء آن اورانیوم طبیعی بخریم. حالا چرا اورانیوم را غنی می کنیم و چه استفاده ای می خواهیم بکنیم. اورانیوم را به این اعتبار غنی می کنیم که در نهایت به عنوان سوخت برای نیروگاه ها از آن استفاده کنیم.

وی با اشاره به اولین دوره حضور در سازمان انرژژی اتمی در سال 88 و شروع پروژه تولید سوخت 20 درصد گفت: برای تهیه سوخت 20 درصد ابتدا با خارجی ها صحبت کردیم ولی آنها امتناع کردند و شرط و شروط گذاشتند. در این شرایط طی دو سال اورانیوم غنی شده 20 درصد را تولید کردیم و صفحه سوخت آن را ساختیم. الان راکتور تحقیقاتی تهران با سوخت ساخت ایران کار می کند. ما سوخت را غنی سازی می کنیم تا در راکتورهای تحقیقاتی و قدرت استفاده کنیم. ما تاکنون سوخت راکتورهای قدرت مثل نیروگاه اتمی بوشهر که تنها راکتور قدرت ما است را نساخته ایم.

دکتر صالحی افزود: البته در مراسم 20 فروردین دو سال پیش یک مجتمع سوخت که در راکتور بوشهر به کار گرفته می شود، را به نمایش گذاشتیم اما قرص های سوخت آن سربی بود و قرص سوخت نبود. اما مجتمع را ساخته بودیم و خیلی روی آن کار کردیم. اما سوختی که می خواهیم در نیروگاه بگذاریم، خیلی کار دارد. برای اینکه سوخت نیروگاه با سوخت راکتور تحقیقاتی مثل تهران خیلی تفاوت دارد. سوخت راکتور تهران 60 سانتی متر است و مقدار اورانیوم آن حدود یک کیلو در هر مجتمع است که در استخر قرار می گیرد. اما هر مجتمع سوخت نیروگاه قدرت حدود 500 کیلو است. بیش از سیصد کیلو اورانیوم داخل آن است که تحت فشار بالای چند صد اتمسفر و دمای بالا قرار دارد. در اینجا اگر سوخت نشتی بدهد می تواند مشکل آفرین باشد. پس برای اینکه سوخت نیروگاه بوشهر را بسازیم باید خیلی کار کنیم تا بتوانیم قرص و غلاف این سوخت را بسازیم. این قرص و غلاف باید تاب آوری لازم را تحت فشار زیاد، دمای بالا و تشعشعات زیاد داشته باشد. برای اینکار باید آزمایشات بعد از پرتودهی ) PIE ( و دیگر تست های لازم را طی کنیم. بنابراین زمانی می توانیم سوخت نیروگاه بوشهر را بسازیم که این مراحل را طی کرده باشیم. خیلی از این مراحل را در 5-4 سال اخیر طی کرده ایم. امیدواریم با این غنی سازی و ذخیره سازی که انجام می دهیم، بتوانیم اینها را تبدیل به قرص سوخت کنیم. برای هر مجتمع حدود 400-300 کیلو اورانیوم نیاز داریم. الان ذخیره 500 کیلوی کشور به 500 و خرده ای رسیده است.

معاون رییس جمهور درباره مقدار سوخت موجود کشورمان و مقدار غنای آن گفت: حدود 500 کیلو سوخت داریم که روزی 5 کیلو به آن اضافه می شود. و روز به روز ذخیره کشور افزایش می یابد. غنای سوخت ذخیره 2/4 درصد و بسته به نوع سانتریفیوژ چند درصد غنا داریم.

وی درباره استفاده از سوخت غنی شده در پزشکی گفت: پزشکی غنی سازی ندارد. از راکتور تهران برای تولید رادیوایزوتوپ ها و رادیوداروها استفاده می کنیم.

دکتر صالحی در پاسخ به سوالی در خصوص میزان نظارت آژانس بر فعالیت های جدید سازمان و واکنش کشورهای اروپایی و روسیه و چین به گام های کاهش تعهد ایران در برجام، تاکید کرد: هر فعالیت هسته ای که انجام می دهیم، تعهدات هسته ای مان با آژانس را فعلاً دست نزدیم. اما تعهدات هسته ای ما با آژانس چیست؟ یکی توافقنامه پادمانی و دیگر پروتکل الحاقی است و سومی هم مختصر بازرسی هایی است که بر اساس برجام داریم. برخی موردهای برجامی را متوقف کردیم چون دیگر ضرورتی نداشت. اما پروتکل الحاقی و موافقت نامه پادمان پابرجا هستند. بر اساس این دو بخصوص ماده 1/3 باید DIQ یا اظهارنامه بدهیم. هر کاری که می خواهیم انجام بدهیم، اظهارنامه آن تکمیل و ارسال می شود. آنها بر اساس اظهار نامه های ما و در چارچوب قوانین می آیند و بررسی و راستی آزمایی می کنند. تایید می کنند که انجام شده است. این کار بصورت جاری انجام می شود. همه این اقدامات را اطلاع دادیم و آمدند بررسی کردند. بیش از این کاری نمی توانند انجام بدهند.

وی ادامه داد: اما آمریکایی ها و اروپایی ها خیلی ناراحتند. آنها به شیوه خودشان واکنش نشان می دهند. واکنش های کشورها احساسی عاطفی نیست. همانطور که ما واکنش هایمان احساسی عاطفی نیست. کلی فکر و مشورت می کنیم تا ببینیم چه اقدامی انجام بدهیم. بازتاب صاحبنظران و اندیشکده های آنها را بررسی کنید. ببینید دیوید آلبرایت و وندی شرمن چه می گویند. شرمن می گوید این چه کاری بود کردید. اینها را به سمتی بردید که گام ها یشان را تند بردارند. آن که باید بداند و بفهمد، فهمیده و دانسته است. اینکه چه مذاکرات سیاسی انجام می شود، به این مقدار بسنده می کنم که مذاکرات سیاسی که در حوزه های دیگری است، در حال انجام می باشد.

رییس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه با گذشت 3 سال از دستور رییس جمهور برای ساخت پیشران هسته ای آیا دستگاه های دیگر از جمله نیروهای مسلح به وظایفشان عمل کرده اند و سازمان انرژی اتمی آمادگی ساخت راکتور کوچک این پروژه ا دارد، گفت: پیشران هسته ای در عمل یک راکتور کوچک است چون باید آن را در یک شناور جای بدهید. اما فرق آن با یک راکتور عادی چیست. راکتور عادی وقتی روی زمین ثابت ساخته می شود دیگر تکان نمی خورد. آب راکتور تکان نمی خورد و میله های کنترل که باید از بالا رها شوند و پایین بیایند، با جاذبه پایین می آیند. پس این سر جایش است. اما برای شناور یک راکتور می سازند و شروع به تکان خوردن می کند. در این حالت میله های کنترل چگونه پایین بیایند. این راکتور مسائل ایمنی و فنی زیادی نسبت به یک راکتور عادی ثابت دارد. اما در خصوص راکتور اراک با طرح اولیه روسیه که طرح بدی نبود این راکتور را شروع کردیم. حدود 19 سال است روی آن کار می کنیم روی راکتوری که می خواهد ثابت روی زمین باشد. 4سال برجام را کم کنیم 15 سال می شود. 15 سال برای راکتوری که تحقیقاتی است و هنوز به سرانجام نرسیده است. اما راکتور شناور به خاطر مسائلی که ذکر شد قدری پیچیده تر می شود. این تصور که برخی اذهان جا انداخته اند که 5-4 ساله راکتور را می سازیم، از جنس همان صحبت هایی است که بعضی وقت ها می گویند پلوتونیوم سوخت ابدی است. حرف هایی می زنند که انسان مجبور می شود ساکت بماند و در درون گریه کند. در آیه 72سوره شریفه فرقان می فرماید: وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا (72) و (بندگان خدا) كساني هستند كه در مجلس (گفتار و كردار) باطل حاضر نمي شوند و چون بر لغوي عبور كنند كريمانه بگذرند. مضمون می گوید سرت را پایین بینداز و رد شو. خیلی درگیر نشو چون کسانی که اینگونه صحبت می کنند می خواهند درگیری ایجاد نمایند.

دکتر صالحی اضافه کرد: هند از کشورهاییست که شناور هسته ای دارد. 25 سال طول کشید تا هند شناور هسته ای بسازد. آنها خیلی از ما جلوترند. بابا، رییس سازمان انرژی اتمی هند را خدا رحمت کند که اصلش ایرانی بود. آنها ابتدا یک شناور از روس ها اجاره کردند و سال ها با آن کار کردند. سپس با کمک روسیه اولین شناورشان را ساختند آن هم 25 سال طول کشید و بیش از 5/2 میلیارد دلار هزینه کردند. آن وقت برای مسئولین نامه می نویسند که 4-3 ساله شناور و پیشران می سازیم. اما در واقعیت چه اقداماتی در این حوزه انجام شده است؟ الحمدلله با تجربه تولید 20% به گونه ای ناباورانه در پیشران هسته ای جلو رفته ایم. این به خاطر عشق فرزندان این ملت بوده است. همانطور که در عرض این دو ماه توانستند کاری فوق العاده انجام بدهند. مرکز مدرن سانتریفیوژی که ملاحظه کردید مرکز عظیمی است که توان تولید 60 سانتریفیوژ را روزانه دارد و در همین فاصله زمانی انجام شده است. الحمدلله در پیشران جلو رفتیم ولی بنده محتاطانه اعلام کردم اگر امکانات مالی و تسهیلات مقرراتی لازم فراهم شود، حداقل 15 سال طول می کشد. ما خیلی جلو رفته ایم. امیدوارم تا انتهای سال دیگر خبر مقدماتی خوبی به شما بدهم. با این وجود این پروژه بسیار پیچیده است. فقط برای یک فاز بسیار ابتدایی 8000 زیر پروژه تعریف شده است. این قدم اول است. اگر هر زیر پروژه را به یک نفر بدهیم 8000 نفر نیاز است که زیر پروژه ها را جلو ببرد. کار بسیار سختی است. متاسفانه وقتی مسائل خیلی سخت می شوند، برخی سعی می کنند زیادی آن را آسان جلوه دهند. می گویند بسازید دیگر.

معاون رییس جمهور در خصوص مقدار اورانیوم غنی شده کشور پس از دستور مقام معظم رهبری برای دستیابی به 190000سو، تاثیر گام ها روی آن و آخرین اقدامات در تصویب کنوانسیون مدیریت سوخت مصرف شده و مدیریت پسماند هسته ای گفت: مبنای 190000سو نیاز کشور است. این ظرفیت از غنی سازی نیاز است تا سوخت سالانه نیروگاهی مثل نیروگاه 1000مگاواتی بوشهر را تامین کند. حالا اگر دو نیروگاه بوشهر داشته باشیم، دو تا 190هزار سو باید ظرفیت غنی سازی داشته باشیم. یک نیروگاه هزار مگاواتی چقدر سوخت می خواهد؟ 27 تن. حالا می گوییم 30 تن. 8-7 برابر این که می شود حدود 240 تن باید کیک زرد داشته باشیم. پس حداقل 240-210 تن اورانیوم اولیه یا کیک زرد می خواهیم که به 27 تن سوخت غنی شده تبدیل کنیم. در حال حاضر چقدر تولید می کنیم. چند سال بود که حداکثر 10 تن تولید می کردیم. آن هم در فاصله 10 سال یعنی یک سال 2 تن و سالی دیگر مقداری بیشتر که حداکثر به 10 تن می رسید. با پیشرفت هایی که داشتیم سال گذشته 30 تن اورانیوم تولید کردیم و امسال هم انشاء الله 30 تن تولید می کنیم. امیدواریم ظرف یکی دو سال آینده این را به 50 تن برسانیم. امیدواریم چون باید کل ایران را اکتشاف کنیم.

وی ادامه داد: الحمدلله با امکاناتی که از سال 88 فراهم کردیم، تاکنون حدود 80 درصد کشور را اکتشاف هوایی کردیم. 20درصد دیگر هم ظرف دو سه سال آینده به اتمام می رسد. قسمت های امیدبخشی را شناسایی کردیم. کم کم می رویم شناسایی زمینی می کنیم. ما کشوری غنی در اورانیوم نیستیم اما فقیر هم نیستیم. روی هم رفته برآورد می شود در افق بلند مدت بتوانیم حدود 40 هزار تن اورانیوم استحصال کنیم. حداقل سالانه باید 50-240 تن تولید کنیم، اگر با تمام قدرت پیش برویم، یک افق 10-8-7 ساله طول می کشد که به این مقدار برسیم. این کار هزینه زیادی دارد. با تزریق پول و امکانات باید جلو برویم که الان هم جلو می رویم. این زمان 7-8-10 ساله که می خواهیم به 50-240 تن برسیم، درست همان دوره زمانی برجام است. در واقع دوره زمانی برجام با 10 سالی که طول می کشد به 50-240 تن برسیم و 10 سالی که طول می کشد سانتریفیوژها را به مرحله تولید انبوه برسانیم، با 10 سالی که زمان می برد به 190 هزار سو برسیم، سازگارند و همخوانی دارند. برای همین ما چیزی را از دست ندادیم. ما طبق یکک روال منطقی پیش می رویم. اگر همین امروز ظرفیت 190 هزار سو را داشته باشیم، از کجا می خواهیم اورانیوم آن را تامین کنیم. ما از زمان هوخشتره تا ابتدای انقلاب 550 تن اورانیوم بدست آوردیم. بعد از برجام 450 تن به آن اضافه شد. در طول 4 سال 450 تن به آن اضافه کردیم.

دکتر صالحی افزود: کنوانسیون هایی بین المللی هستند، مثل کنوانسیون یا معاهده ایکائو که نظم و نظام پرواز ها و هواپیماها را تنظیم می کند. شما باید عضوی از آن بشوید و اطلاعاتی را در اختیار بگذارید تا بتوانید از آن استفاده کنید. یا می خواهید صنعت هسته ای داشته باشید. معاهده ها و توافقنامه ها و کنوانسیون هایی مثل NPT، موافقت نامه پادمانی و پروتکل الحاقی هستند. مثلاً در موافقت نامه پادمانی و پروتکل الحاقی اطلاعات می دهیم. اظهار نامه می دهیم. ندهیم نمی شود. نمی توانیم بگوییم هیچ چیزی به هیچ کسی نمی دهیم و همه چیز از همه کسی می خواهیم. این خیلی ایده آل است. دنیا این گونه اداره نمی شود. دنیا نظم خودش را دارد. فردی گفته بود مسافرت خوب است به شرطی که پاسپورت نداشته باشیم و هر جایی می خواهیم برویم. یکی از مسائل ما پسمانداری هسته ای است. که در این مسئله دولت ها به همدیگر کمک می کنند. پسمانداری یکی از بخش های عمده هسته ای است. اتفاقاً اگر در صنعت هسته ای یک نقطه ضعف باشد، پسمانداری هسته ای است. در کنوانسیونی که مدت ها بحث و بررسی شده بود و در مجلس به تصویب رسیده بود، درست برخلاف مفاد آن گفته شد هر چند نگفتند سازمان انرژی اتمی- از دولت های استکباری خواسته اند پسماندهای خودشان را در ایران دفن کنند. این درست برعکس مفاد آن است. اینکه دولت های دیگر پسماندشان را به ایران بیاورند به هیچ وجه صحت ندارد. اگر اینطور بود مجلس تایید نمی کرد. آخرین ایرادی که گرفته اند گفته اند طبق یکی از بندهای قانون اساسی از ما اطلاعات می خواهند و نباید بدهیم. پس در پادمان و پروتکل الحاقی هم نباید اطلاعات بدهیم. به ایکائو و فائو هم نباید اطلاعات بدهیم. از همه این کنوانسیون ها بیرون بیاییم. آیا می شود؟ کنوانسیون مدیریت سوخت مصرف شده و مدیریت پسماند هسته ای کنوانسیون باارزشی است که به نفع کشور است. هیچ چیزی را از دست نمی دهیم. از تجربیات دیگران استفاده می کنیم.

رییس سازمان انرژی اتمی در خصوص بازگشت به مراحل قبل از گام ها در صورت عمل به تعهدات از سوی طرف های مقابل، اینکه چگونه می شود پیشرفت در دانش هسته ای را به عقب بازگرداند و آیا طرفین برجام باید به توافق جدیدی برسند که با ایران هسته ای پیشرفته تری مذاکره می کنند، گفت: سوال خوب و سختی است. قطعاً برخی از اقدامات قابل بازگشت نیست. وقتی سانتریفیوژهای جدید را داده برداری می کنیم، این به دانش ما افزوده است. پس قطعاً یک سری از ابعاد این گام ها دیگر به آن صورت قابل بازگشت نیست. اما بخش قابل توجهی از آن برگشت پذیر است. توافق جدید فعلاً مطرح نیست این موضوع احتیاج به بحث دارد.

وی درباره بیانیه اروپایی ها مبنی بر خروج ایران از برجام با برداشتن گام چهارم و گازدهی به سانتریفیژهای IR6 اینکه آیا نقض تعهدات و خروج از برجام محسوب می شود یا خیر گفت: مسئولین ما گفتند اگر آنها به تعهداتشان بازگردند، ما هم به شرایط قبل بر می گردیم. 16-15 گزارش آژانس نشانگر پایبندی و التزام جمهوری اسلامی ایران به تعهداتش است. سازمان انرژی اتمی بیش از هر کسی خود را ملزم به تعهداتش می دانست. آژانس هم این را به خوبی منعکس کرده است. الان آنها هستند که باید به تعهداتشان بازگردند. ما صریحاً اقدامات حوزه تحقیق و توسعه را به آژانس اعلام کردیم. اعلام کردیم این تعداد و نوع سانتریفیوژ را نصب می کنیم و این فرآیندها و اتقدامات را انجام خواهیم داد. اینها را ناگهانی اعلام نکردیم. اما امروز عملاً آخرین مراحل زنجیره 30 تایی IR6 طی شد و گاز را با قدوم مبارک شما تزریق کردیم. ما پیش می رویم اما نگفتیم از برجام بیرون می رویم. گفتیم بر اساس آنچه در ماده های 26 و 36 برجام آمده، حق داریم متناسب با اقدامات آنها بخشی یا کل تعهداتمان را تعلیق کنیم. اتفاقاً طبق همین مواد و خیلی با احتیاط و مطالعه شده عمل می کنیم. برای این کار سیر تحولات بین المللی را بررسی می کنیم و مسائل را با وزارت امور خارجه، ریاست جمهوری، شورای عالی امنیت ملی و دیگر نهادهای ذیربط در میان می گذاریم. سازمان انرژی اتمی هم به سهم خودش از نظر فنی با همتایان خودش در تماس است و کار را پیش می بریم. چیزی هم برای مخفی کردن نداریم. الان هم اعلام شده اگر آنها به تعهداتشان بازگردند ما هم برمی گردیم.

دکتر صالحی در خصوص واکنش اروپایی ها به گام های ایران و انتظارات ایران از طرف های مقابل و اینکه به لحاظ فنی چقدر در این گام ها توانایی پیشرفت داریم، گفت: طرف های مقابل در سه اردوگاه قرار می گیرند. آمریکا، اتحادیه اروپا که سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان را در بر می گیرد و روسیه و چین. هر سه این ها یکسان فکر نمی کنند. آمریکا از توافق بیرون رفته و اعلام کرده این بدترین توافقی بوده که آمریکا در تاریخ خود منعقد کرده است. بالاخره متوجه نشدیم اینکه آمریکا از برجام تعریف کند این توافق خوب است یا عکس آن. اگر واقعاً بدترین است یعنی چه؟ با قداماتی که ایران از نظر فنی نشان داد، طرف آمریکایی یعنی مراکز علمی آن می گویند چه شد فناوری هسته ای که طی دو ماه این همه سو و ماشین های سانتریفیوژ جدید اضافه کردند. در آمریکا بین خودشان نظرات مختلفی رد و بدل می شود. اروپایی ها خیلی ناراحتند. این موضوع در صحبت هایی که می کنند، مشهود است. اما اروپا توان مقابله با آمریکا را ندارد. اگر اروپا توان مقابله داشت، یقیناً نسبت به این اقدامات ایران واکنشی نشان می داد که بن بست برطرف شود. اما چون توان ندارد، این اقدامات ایران را می پذیرد. علی الظاهر گاهی اوقات حرف هایی می زنند اما شلوغش نمی کنند. چین و روسیه بارها حقانیت جمهوری اسلامی را اعلام کرده اند. گفتند ما منطق شما را می فهمیم. این منطق بر این مبنا است که توافق برجام مثل جاده یکطرفه نیست که یک طرف هر کاری خواست انجام دهد و طرف دیگر پایبند باشد. لذا ما ادامه می دهیم. در بعد فنی تقریباً چیزی باقی نمانده است. فقط حجم ها بالا می رود و قیدهای زمانی لغو می شود. ذخایر هم افزایش می یابد.

وی در پاسخ به سوالی درباره اینکه تا چه اندازه صنعت هسته ای ایران بومی سازی شده و آیا برنامه ای برای ثبت آن وجود دارد، با اشاره به سفرهای زیادی که به کشورهای در حال توسعه داشته است، گفت: می شود گفت در بین کشورهای در حال توسعه جمهوری اسلامی ایران پیشتازترین کشور در حوزه فناوری هسته ای به مفهوم فعالیت در همه ابعاد آن است. ممکن است در بعدی کشوری از ما جلوتر باشد. در بعدی دیگر کشوری دیگر. اما اینکه یک کشور در تمامی ابعاد همانند ما باشد، نیست. ما به آب سنگین و غنی سازی ورود کردیم. راکتور تحقیقاتی بزرگ و نیروگاه قدرت می سازیم. چرخه کامل سوخت را انجام می دهیم. به کاربردهای هسته ای در صنعت، سلامت و کشاورزی می پردازیم. بطور جدی تجهیزات بسیار حساس وزارت بهداشت، سانتریفیوژهایی برای سرم سازی، واکسن و داروهای جدید را می سازیم. برای وزارت نفت سانتریفیوژ سنگ را می سازیم. اینها را به ما نمی فروشند. ما در تمامی ابعاد هسته ای پیش رفتیم. این به معنی به بلوغ رساندن این صنعت و فناوری نیست. اگر بخواهیم در ساخت نیروگاه های بزرگ توانمندی داشته باشیم، هنوز خیلی کار داریم. اما در ساخت راکتور های تحقیقاتی مثل راکتور تهران، از آستانه ها عبور کرده ایم. ما از آستانه های این فناوری عبور کردیم. اما به مفهوم به بلوغ رساندن آن نیست. مثلاً در تولید سانتریفیوژها که می توانیم طراحی کنیم ولی آیا مثل شرکت یورنکو یا شرکت روسی فعال در این کار هستیم. قطعاً نیستیم. یورنکو 70 سال در این حوزه کار کرده است. ما علم، فناوری و صنعت را داریم. تا اینها را به تولیدات صنعتی برسانیم، خیلی کار داریم. از علم هسته ای عبور کرده ایم، روی فناوری کار می کنیم و مراحل آخرش هستیم. حالا می خواهیم این را صنعتی کنیم. این کار زمان بر است. اینطور نیست که به راحتی یک فناوری را صنعتی کنیم.

دکتر صالحی درباره زمان سوختگذاری راکتور خنداب اراک گفت: هفته آینده شاهد بتن ریزی نیروگاه شماره 2 بوشهر خواهیم بود. دو هفته دیگر بخش ثانویه راکتور اراک را راه اندازی خواهیم کرد که قدم بزرگی است. در 4 سال گذشته همکاران ما در اراک معجزه آفریدند و در گمنامی خیلی کار کردند. بعضی دنبال پرنامی هستند، سازمان انرژی اتمی دنبال گمنامی است. خداوند دکتر احمدیان را رحمت کند که جایش خالی است. ایشان شرکت های بزرگی را بوجود آورد و سامان داد که می توانند پروژه های بزرگی مثل راکتور اراک را به زیبایی پیش ببرند. علاوه بر مدار ثانویه راکتور اراک، تا دو هفته دیگر TOP END راکتور که بسیار سنگین وزن است، آماده حمل به داخل راکتور خواهد شد.  

وی با توجه به سوالی در خصوص زمان لازم برای غنی سازی 20 درصد، گفت: قبلاً می گفتیم 4-3 روز طول می کشد. اما الان این طور که گفته اند 4-3 دقیقه طول می کشد. سیلندر UF6 در فردو و در جاهای دیگر برای انجام این کار آماده است.

منبع خبر : دیپلماسی عمومی و اطلاع رسانی
بيشتر
نسخه قابل چاپ
login