پژوهشکده فیزیک و شتابگرها 


با راه اندازی اولین شتاب دهنده الکترواستاتیک ایران در اوایل دهه 1350، فعالیت‌های مرتبط با فیزیک هسته‌ای تجربی در سازمان انرژی اتمی ایران آغاز شد. متعاقبا، با تاسیس مرکز فیزیک تئوری و ریاضی در اواخر دهه 1360، فعالیت‌های مرتبط با فیزیک نظری در سازمان شکل گرفت. در سال 1392، با گرد آوردن کادر با تجربه در زمینه‌های فیزیک نظری، فیزیک تجربی و همچنین تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی مرتبط، پژوهشکده فیزیک و شتابگرها تاسیس شد.

ماموریت و اهداف

پژوهش بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای در زمینه‌های: فیزیک ماده چگال نظری و مکانیک آماری، فیزیک هسته‌ای نظری، فیزیک انرژی‌های بالا، کیهان شناسی، اختر فیزیک و علوم بین رشته‌ای. توسعه علوم، فناوری و کاربرد شتاب دهنده‌ها. اندازه‌گیری، محاسبات نظری و ارزیابی داده‌های هسته‌ای. جمع آوری، نگهداری و اشاعه داده‌های هسته‌ای و اتمی ملی برای توسعه توانایی‌ها. 

توانمندی‌ها

- گسترش روش های آنالیز هسته ای با استفاده از چشمه‌های یونی، نوترونی، فوتونی و کاربرد آن در زمینه‌های مختلف علوم و فناوری

- طراحی و ساخت شتاب دهندههای یونی، الکترونی و گسترش فناوریهای مرتبط.

- طراحی، ساخت، آزمون و نگهداری تجهیزات الکترونیک هسته‌ای مانند: پیش تقویت کننده، تقویت کننده، منبع تغذیه، شمارنده‌ها و سیستم‌های الکترونیکی هسته‌ای دیجیتال بر اساس ریزپردازنده‌ها و میکروکنترلرهای پیشرفته. 

- تحقیق و توسعه در زمینه تولید ایزوتوپ‌های پایدار به روش الکترومغناطیسی و گسترش فناوری طیف سنجی جرمی

- انجام آنالیز مواد با باریکه یونی به روشهای:

- آنالیز به روش فعالسازی نوترونی، طیف سنجی گاما و نوترون، رادیوگرافی نمونههای صنعتی با نوترون.

- آنالیز مواد به روشهای:

 - طراحی و ساخت چشمه‌های یونی، دستگاه‌های لایه‌نشانی، پمپ دیفیوژن، دستگاه نیتروژن دهی پلاسمایی و کوره خلا.

- تولید ایزوتوپهای غنی شده پایدار به روش جداسازی الکترومغناطیسی.

- مهندسی و فرایند سطح با استفاده از کاشت یون.

- انجام شبیه‌سازی‌های اتمی و مولکولی جهت توصیف و پیش بینی رفتار فیزیکی و شیمیایی مواد.

- انجام محاسبات و شبیه سازی در ارتباط با طراحی مولکول های جدید جهت افزایش بازدهی سلول های خورشیدی

- انجام محاسبات ساختار الکترونی مرتبط با خوردگی مواد.

- ارائه خدمات محاسبات سریع

گروه های پژوهشی

گروه پژوهشی داده های هسته ای( آزمایشگاه:پردازش و توضیح داده های هسته ای، اندازه گیری و تحلیل داده های هسته ای، توسعه کدهای داده های هسته ای)

گروه پژوهشی شتابگرها( تحقیق و توسعه شتابگرها، تحقیقات چشمه های یونی و الکترونی، تحقیقات کاربردی شتابگرها)

گروه پژوهشی فیزیک نظری و محاسباتی( آزمایشگاه : محاسباتی فیزیک هسته ای و ترابرد ذرات، محاسباتیفیزیک و ماده چگالی)

گروه پژوهشی فیزیک تجربی و کاربردی( آزمایشگاه: فیزیک ذرات باردار، فیزیک نوترون، الکترونیک هسته ای)

تجهیزات و آزمایشگاه ها

- شتابگر واندوگراف MeV 3  و شتابگر الکترواستاتیک kV 200

- تجهیزات مربوط به آنالیز مواد

- جداکننده الکترومغناطیسی ایزوتوپ ها

- تجهیزات کاشت یون و لایه نشانی

- تجهیزات انجام محاسبات سریع